You are here:      Home AAHCH Publicaties Zwart, bruin of vos: vererving van de basiskleur bij Appaloosa’s
Zwart, bruin of vos: vererving van de basiskleur bij Appaloosa’s
Alle paarden zijn zwart of vos. Dit zijn de twee mogelijke varianten van de basiskleur van het paard. Over deze basiskleur kan een scala van verdunners en verwitters hun werk doen, waardoor het grote kleurenpalet aan paarden ontstaat. Hoe zit dat nu genetisch in elkaar?
Alle paarden bezitten het gen voor zwart of niet-zwart. Bezit het paard twee allelen “niet-zwart” dan heeft het paard de voskleur als basis. Bezit het paard één of twee allelen “zwart” dan is het paard in basis zwart. Een voskleurig paard kan alleen een allel “niet-zwart” aan een nakomeling doorgeven. Wordt een voskleurige merrie door een voskleurige hengst gedekt, dan zal het veulen ook voskleurig zijn. Bij zwarte paarden is dit niet het geval. Aan de buitenkant van het paard is immers niet te zien of het één of twee allelen “zwart” bezit. Een zwart paard met twee allelen “zwart” zal altijd in basis zwarte nakomelingen brengen. Dit zwarte ouderpaard geeft immers altijd een allel “zwart” door aan de nakomeling. En één allel voor “zwart” geeft al een zwart paard. Een zwart ouderpaard met één allel voor “zwart” geeft aan de helft van de nakomelingen het allel “zwart” door en aan de andere helft het allel “niet-zwart”. Twee zwarte ouderpaarden kunnen dus een voskleurig veulen krijgen! Beide zwarte ouderpaarden hebben in dat geval hun “niet-zwart” allel doorgegeven, waardoor het veulen twee allelen voor “niet-zwart” bezit en dus een voskleurig paard wordt.
mogelijke allelencominaties per kleur:
vos: niet-zwart/niet-zwart
zwart: zwart/zwart
zwart/niet-zwart

Is op bovenstaande wijze eenmaal de basiskleur van het paard bepaald, dan kunnen andere genen invloed uitoefenen op deze basiskleur. Het “bruin”-gen maakt alle zwarte haren op het lichaam bruin. Het “bruin”-gen heeft dus geen invloed op de voskleur, want een voskleurig paard heeft geen zwarte haren. Een zwart paard met minimaal één allel “bruin” heeft op het lichaam bruine haren in plaats van zwarte haren. De manen, staart en benen van dit paard zijn niet bruin gemaakt, maar zwart gebleven. Dit paard kent u als “bay”.

vos: niet-zwart/niet-zwart + niet-bruin/niet-bruin
niet-zwart/niet-zwart + bruin/niet-bruin
niet-zwart/niet-zwart + bruin/bruin

zwart: zwart/zwart + niet-bruin/niet-bruin
zwart/niet-zwart + niet-bruin/niet-bruin

bay: zwart/zwart + bruin/bruin
zwart/zwart + bruin/niet-bruin
zwart/niet-zwart + bruin/bruin
zwart/niet-zwart + bruin/niet-bruin

Een voskleurig paard kan dus wel het allel “bruin” bezitten, maar het wordt niet zichtbaar. Een zwart paard kan juist nooit een allel “bruin” bezitten, anders zou het paard bay zijn. Een bay-kleurig paard bezit altijd minimaal één allel voor zwart en één allel voor bruin. Wat kan er gebeuren als twee bay ouderdieren met elkaar paren? De veulens kunnen zwart worden (van minimaal één van de ouders het allel “zwart” gekregen en van beide ouders de allelen “niet-bruin”) of bruin (van minimaal één van de ouders het allel “zwart” en het allel “bruin”) of voskleurig (van beide ouders het allel “niet-zwart”, een allel “bruin” heeft geen invloed).

Wat is de mogelijke uitkomst als een voskleurig ouderdier gepaard wordt met een zwart ouderdier? Ook nu zijn er de drie zelfde mogelijke kleuren voor het veulen: zwart (een allel “zwart” van de zwarte ouder en een allel “niet-bruin” van biede of één van de ouders), bruin (een allel “zwart” van de zwarte ouder en een allel “bruin” van de voskleurige ouder), en voskleurig (twee allelen “niet-zwart” van elk van de ouders, een allel “bruin” heeft geen invloed).
U kunt middels bovenstaande schema’s zelf uitpuzzelen wat de mogelijk uitkomsten van de combinaties voskleurig/bruin en zwart/bruin zijn. In de volgende WHW zal ik hier verder op in gaan en een drietal andere genen aan het kleurenpatroon toevoegen.